dEUS heeft nooit echt een filosofie gehad. Nooit gewild. Toch zijn ze trouw gebleven aan bepaalde principes. 'Je wilt jezelf niet herhalen, maar je hebt je stijl,' zegt Tom Barman, frontman en geniale leider van de Belgische cult art-rockers. 'Je wilt nieuwe dingen proberen en gewoon reageren op wat op dat moment fris aanvoelt.' Zo is het ook met 'How To Replace It', hun achtste studioalbum en eerste in tien jaar; onderscheidend en inventief, melodieus en toch uitdagend off-kilter. Uniek. En bovenal, onmiskenbaar dEUS. Zelfs die titel - mysterieus, schuin - komt over als fantastisch onkenbaar, hintend op een diep gevoel van wijsheid. 'Ik hou van de openheid ervan,' zegt Barman. Volg de lyrische aanwijzingen, en je zou kunnen concluderen dat 'het' gaat over romantiek en ouder worden; knijp een beetje, en je zou kunnen concluderen dat moderniteit de beschreven malaise. Hoe dan ook, de intrige wordt met opzet aangewakkerd. 'Het is een vraag, het is een antwoord... het is aan de luisteraar om te beslissen.' Het is ook Barman op zijn raadselachtige best. Na tien lange jaren zou je denken dat hij veel heeft om uit te putten, maar de waarheid is iets alledaagser ze zijn nooit echt weg geweest. 'Het leven nam het over,' zegt Barman over het gat van 2012's Following Sea tot nu, 'maar we zijn nooit gestopt met werken, nooit gestopt met live spelen.' Er was de Selected Songs 1994-2014 compilatie om samen te stellen, de Soft Electric tour, talloze festivals optredens, en verjaardagen te vieren - hun magnum opus, The Ideal Crash, werd 20; een 65-date Europese tournee daarvoor nam meer dan een jaar in beslag in voorbereiding en uitvoering. 'Dingen duren altijd langer dan je denkt,' zegt hij laconiek, 'maar dit was geen project van tien jaar.' Het was ook niet eens vier jaar, en hoewel er in 2018 concrete plannen werden vastgelegd - kalenders opgeruimd, sessies geboekt - werd er gerepeteerd en getoerd met The Ideal Crash, Barmans fototentoonstellingen, en natuurlijk de pandemie. Maar ook de werkwijze van de band veranderde. Voor de vorige twee platen waren de jamsessies lang en gestructureerd - vijf dagen per week, 's middags tot zes uur 's avonds - met nummers die in de loop van de tijd werden gevormd en ontwikkeld. Maar voor de How To Replace It sessies schudde Barman de zaken op. 'We hadden korte, explosieve jams. Heel geconcentreerd,' zegt hij. 'En als ik iets hoorde, trok ik me terug met onze ingenieurs en deed het zware werk. Zo kwam het album tot stand.' Achtentwintig jaar na hun debuutplaat blijven dEUS indiestalenten, steeds vooruitstrevend, eindeloos nieuwsgierig en creatief rusteloos.
